De deviatietabel legt vast hoe sterk uw boordkompas op de afzonderlijke koersen afwijkt van de magnetische richting — veroorzaakt door ijzer, elektronica en stromen aan boord. Ze is de basis om van de mwK een stuurbare kompaskoers (MgK) te maken. Deze gids leidt u van het compenseren tot een goed onderhouden tabel in NauticCalc.
Vereisten
- Magnetisch kompas aan boord (compenseerbaar)
- Actuele magnetische afwijking voor uw gebied (Magnetische afwijking)
- Rustige ligplaats of kalme zee voor het compenseren
- Een helper aan het roer is handig, zodat u rustig kunt aflezen
Stap 1: Compensatie voorbereiden
Lees eerst de instructies van uw kompasleverancier. U heeft toegang tot de compensatieschroeven nodig en genoeg vrij water om acht hoofdrichtingen (0°, 45°, 90° …) netjes aan te varen. Ruim eerst magnetische storingsbronnen op: telefoon, gereedschap, blikken — alles wat hier normaal niet permanent ligt, vervalst de meting.
Stap 2: Koersen varen en noteren
Vaar de richtingen na elkaar aan en houd de koers telkens rustig. Per koers:
- rwK van de zeekaart (of uit het plan)
- Magnetische afwijking toepassen → mwK
- MgK op het kompas aflezen
- Deviatie = verschil tussen mwK en MgK — houd het teken (oost/west resp. plus/min) over de hele tabel consequent
Noteer alles direct — op papier of meteen in NauticCalc. Hoe gelijkmatiger uw boot daarbij loopt, hoe betrouwbaarder de waarden.
Stap 3: Tabel in NauticCalc onderhouden
In de app onder koerscorrectie / deviatietabel:
- Koersbereiken of afzonderlijke koersen invoeren
- Waarden op plausibiliteit controleren — bij een goed gecompenseerd kompas blijven meestal maar een paar graden over
- Opslaan; de tabel wordt daarna automatisch gebruikt bij de koerscorrectie
Stap 4: Regelmatig bijwerken
De deviatie verandert wanneer de magnetische omgeving verandert. Na verbouwingen (elektronica, luidsprekers, motorwerk) of wanneer u tijdens het varen afwijkingen opmerkt: opnieuw compenseren of de tabel aanpassen. Een datum in de tabel helpt om de stand te plaatsen.
Veelgemaakte fouten
- Magnetische afwijking en deviatie verward — de een komt van het aardmagnetisch veld, de ander van de boot
- Slechts één enkele koers gemeten en voor alle overgenomen
- Oude tabel na een verbouwing aan boord ongewijzigd verder gebruikt
- Teken (oost/west) inconsistent genoteerd
Lees verder: Koerscorrectie-gids · Magnetische afwijking